Neurodiversiteit op de werkvloer: kleine stappen, grote impact

Geschreven door Sabine Aerts

Onlangs mocht onze collega Sabine Aerts, Talent Manager, een inspirerende middag bijwonen bij Fontys Technology in Eindhoven. De bijeenkomst stond volledig in het teken van neurodiversiteit op de werkvloer en gaf veel nieuwe inzichten om mee terug te nemen in het eigen werk.

Hoewel neurodiversiteit overal aanwezig is, zijn veel organisaties hier nog onvoldoende op ingericht. De inspirerende verhalen van diverse sprekers lieten zien wat er gebeurt als je wél ruimte biedt voor verschillen: medewerkers komen beter tot hun recht en teams functioneren krachtiger. Inclusie begint met bewustwording en kleine, concrete stappen. Zo kan bijvoorbeeld een rustige ruimte, duidelijkheid in afspraken of voorspelbaarheid in de planning voor neurodivergente collega’s al een groot verschil maken.

Wat betekent neurodiversiteit in de praktijk?

Consultant Kees Huntink (medewerker Documentair Informatiebeheer bij Waterschap Rijn en IJssel) beschrijft vanuit eigen ervaring wat neurodiversiteit betekent in het dagelijks werk, en waarom begrip en open communicatie zo belangrijk zijn.

Eigenlijk kun je neurodiversiteit zien als een groep schakelkastjes. Druk je bij het overgrote deel van de kastjes een bepaalde knop in, dan gaat het lampje branden. Bij sommige moet je echter op een heel andere knop duwen, of een combinatie van knoppen, om de lamp te laten branden. Als je geluk hebt, brandt de lamp soms zelfs in een heel andere kleur. Net als in het schakelkastje reguleren miljarden verbindingen in ons brein hoe we naar de wereld kijken, hoe we ons gedragen en hoe we reageren op situaties die zich voordoen. En dat kan sterk uiteenlopen.

Is niet iedereen verschillend?

Allemaal leuk en aardig, kun je denken, maar wat is nou precies neurotypisch? De één is druk, de ander rustig. Jij houdt van games, ik van boeken. Zij gaat de confrontatie aan, hij probeert te bemiddelen. We zijn allemaal verschillend, dus is dan niet iedereen neurodivergent?

Toch is het antwoord hierop nee. Neurodiversiteit gaat dieper dan dat. Bij diagnoses zoals autisme, ADD, maar ook schizofrenie, bipolariteit, Tourette, hoogbegaafdheid (HB), hoogsensitiviteit en dyslexie werkt een deel van het brein fundamenteel anders dan bij het overgrote deel van de mensen. Dat resulteert in unieke talenten, maar ook in uitdagingen. De maatschappij is vaak niet ingericht op mensen die op een andere manier functioneren.

Masking en energie

Veel neurodivergente mensen voelen de neiging om zichzelf te verstoppen achter een neurotypische façade. Dat noemen we ‘masking’. Dit kan leiden tot uitputting en een niet-authentiek gevoel. Niet alles is voor iedereen even makkelijk. Drukke bijeenkomsten kunnen voor mensen met ADD overweldigend zijn, terwijl voor autistische collega’s een wisseldiner veel energie kost. Bewustzijn helpt. Door een veilige werksfeer te creëren, maken we het mogelijk dat collega’s hun grenzen kunnen aangeven.

Persoonlijk perspectief van Kees

Kees deelt ook openhartig wat zijn autisme hem brengt:

Mijn eigen relatie met neurodiversiteit is dat ik autistisch ben. “Nou, dat zie ik totaal niet aan je.” Klopt, hoor ik vaker, maar ik heb het zeker wel. Als iemand spontaan een overleg plant, vraag ik vriendelijk of het op een later moment kan. Zo kan ik mijn werkdag voorspelbaar maken. Ik ga spaarzaam om met mijn sociale energie, want dat heb ik niet zoveel. Grote netwerkbijeenkomst? Nee dankjewel. Dat kunnen anderen een stuk beter dan ik. Koetjes en kalfjes? Ik heb liever een echt gesprek.

Mijn autisme zorgt echter ook voor een fascinatie met orde scheppen, structureren en vaste werkprocessen. Het maakt me analytisch en nauwkeurig. En laat dat nou precies goed passen bij een functie als medewerker Documentair Informatie specialist.

Kees Huntink
Documentair Informatie Specialist

Kleine stappen, grote impact

Het verhaal van Kees maakt duidelijk hoe verschillend medewerkers kunnen zijn en hoe waardevol die verschillen zijn wanneer we er aandacht voor hebben. Samen blijven we werken aan een inclusieve werkomgeving waarin iedereen zich gezien en gesteund voelt.

Bij Akkodis Academy vinden we het belangrijk om verder te kijken dan het cv. In onze traineeships staat de persoonlijke ontwikkeling centraal en houden we rekening met verschillende manieren van denken en werken. Samen werken we aan een inclusieve werkomgeving waarin iedereen zich gezien, begrepen en gesteund voelt.

Ontdek onze traineeships: https://akkodisacademy.nl/traineeships/